Loop een willekeurige sportschool binnen en je ziet ze overal: Garmins, Whoop-bandjes, Oura-ringen en Apple Watches die middenin een set nog even de hartslag checken. Maar dit jaar valt er iets anders op. Steeds meer mannen laten het horloge juist thuis liggen, zetten de dagelijkse meldingen uit of negeren de wekelijkse hersteldata compleet. Niet omdat ze minder om hun gezondheid geven, maar omdat die data hen gekker maakt dan hij ze helpt.
Je slaapscore houdt je soms wakker
Er bestaat een naam voor dit fenomeen, en die komt niet van een influencer maar uit slaaponderzoek: orthosomnia. Onderzoekers van Rush University Medical School en de Feinberg School of Medicine van Northwestern University introduceerden de term nadat ze zagen hoe mensen langer in bed bleven liggen, puur om een hogere slaapscore te halen. Het effect was averechts. De obsessie met het cijfer verhoogde juist hun stress, en van stress slaap je nou eenmaal niet beter. Het onderzoek naar orthosomnia laat zien dat mensen hun eigen lichaam minder vertrouwen dan het cijfer op hun pols, terwijl die trackers de slaapfases allerminst perfect meten. Benieuwd wat te weinig slaap op de langere termijn met je testosteron doet? Dat lees je in ons artikel over slecht slapen en testosteron.
Sportmerken trekken zelf aan de noodrem
Het opvallende is dat de fitnessindustrie zelf meegaat in deze omkeer. Waar de afgelopen jaren alles draaide om meer trainen, meer tracken en geen dag overslaan, voorspellen grote fitnessketens voor 2026 een omslag van FOMO naar JOMO: joy of missing out. Een rustdag inplannen wordt niet langer gezien als zwak, maar als onderdeel van vooruitgang. Sommige sportscholen experimenteren inmiddels met programma's die leden actief aanmoedigen om een training over te slaan als de hersteldata daar om vraagt, in plaats van die data te negeren en toch te gaan.
Die omslag komt niet uit het niets. Veel mannen combineerden een drukke baan met een trainingsschema van vijf dagen per week, aangevuld met een horloge dat elke ochtend een cijfer gaf dat voelde als een rapportcijfer voor je discipline. Een rode hersteldagscore werd een persoonlijk falen in plaats van informatie. Wie daardoor juist minder ging sporten uit frustratie, had misschien meer baat gehad bij een kort, effectief workout-schema dan bij een horloge dat steeds meer eiste.
De groepsapp maakt het erger
Veel van die druk komt niet eens van het apparaat zelf, maar van de vrienden die meekijken. Whoop en Strava hebben allebei een functie waarmee je herstelscores of hardloopsegmenten deelt met een groep vrienden, en precies daar wordt het lastig. Een herstelscore die privé prima voelt, wordt ineens een competitie zodra je maat in de groepsapp een hogere score post. Mannen vergelijken van nature, en een smartwatch maakt dat vergelijken ineens meetbaar tot op de procent. Het resultaat is dat trainen voor jezelf langzaam verandert in scoren tegen je vrienden, en dat is precies de omgekeerde beweging van waar JOMO voor staat.
Het probleem is niet de data, het is wat je ermee doet
Een hartslagmeter, slaaptracker of stappenteller is op zichzelf geen slecht idee. Trends over weken of maanden zeggen wel iets, bijvoorbeeld of je rustpols structureel omlaag gaat na een paar maanden trainen. Het misgaat op het moment dat één enkel cijfer op een willekeurige dinsdag je stemming bepaalt. Een lage hersteldagscore na een keer slecht slapen door de buren, een feestje of gewoon pech zegt niets over je algemene vooruitgang, maar voelt voor veel mannen toch als een veroordeling.
Daar komt nog iets bij. Veel van deze apparaten zijn nooit medisch gevalideerd op de manier waarop een ziekenhuisapparaat dat is. Ze schatten, en soms schatten ze mis. Je lichaam zelf, hoe moe je je voelt, hoe je slaapt, hoe je energieniveau is, blijft de betrouwbaarste meter die je hebt. Die vergeten mannen nu juist, omdat het scherm een exact getal laat zien en hun eigen gevoel niet.
Zo gebruik je je tracker zonder dat hij jou gebruikt
Helemaal stoppen met tracken is voor veel mannen geen optie en ook niet nodig. Er zijn simpelere manieren om grip te houden:
- Zet dagelijkse pushmeldingen over hersteldata en slaapscore uit. Check het apparaat op je eigen moment, niet op het moment dat het apparaat wil.
- Kijk naar trends over vier weken in plaats van naar het cijfer van vandaag. Eén slechte nacht is ruis, geen signaal.
- Laat een rode hersteldag je trainingsintensiteit aanpassen, niet je hele dag verpesten. Een wandeling of lichte sessie telt ook.
- Gebruik actief herstel in plaats van alleen rust. Een sauna na het trainen werkt aantoonbaar beter voor spierherstel dan een avond op de bank staren naar je telefoon.
- Vraag jezelf bij een slechte score eerst af hoe je je werkelijk voelt, voordat je het scherm gelooft.
Waarom minder kijken je meer oplevert
De ironie is dat mannen die hun tracker een stap terug zetten, vaak juist consistenter blijven trainen. Zonder de dagelijkse druk van een score die je moet verslaan, verdwijnt ook de neiging om na een slecht cijfer helemaal af te haken. Je sport weer omdat het goed voelt, niet omdat een ring om je vinger je dat opdraagt. Het horloge mag gewoon blijven zitten, zolang jij degene blijft die beslist wat het cijfer betekent, en niet omgekeerd.